Khám Phá Di Tích Thành Cổ Loa Hành Trình Về Với Cội Nguồn Văn Minh Việt Xưa
- Thanh Tính Nguyễn
- 10 thg 7, 2025
- 15 phút đọc
Là những người con của đất Việt, và với tinh thần luôn khao khát tìm hiểu, khám phá những giá trị văn hóa, lịch sử hào hùng, tại Nomia Garden Retreats, chúng tôi tin rằng mỗi chuyến đi không chỉ là hành trình tìm về sự thư thái giữa thiên nhiên mà còn là cơ hội quý giá để bồi đắp tri thức, chạm tay vào những câu chuyện ngàn năm. Và trong số vô vàn những điểm đến mang đậm dấu ấn thời gian, Di tích Quốc gia đặc biệt Thành Cổ Loa nổi lên như một viên ngọc quý – nơi mà mỗi bức tường thành, mỗi phiến đá, mỗi con đường mòn đều thì thầm kể lại những trang sử vàng son nhưng cũng đầy bi tráng của dân tộc Việt Nam.
Với khoảng cách không quá xa trung tâm thủ đô Hà Nội, Cổ Loa không chỉ là một di sản kiến trúc quân sự cổ đại độc đáo bậc nhất mà còn là cái nôi, là linh hồn của nhà nước Âu Lạc sơ khai. Hãy cùng Nomia Garden Retreats khám phá hành trình xuyên không gian và thời gian này, để hiểu hơn về một kinh đô đã đi vào huyền thoại và trở thành biểu tượng của ý chí dựng nước, giữ nước của người Việt cổ.
Tổng Quan Về Thành Cổ Loa
1. Vị Trí Địa Lý và Tầm Quan Trọng Lịch Sử
Thành Cổ Loa nằm trên địa phận xã Cổ Loa, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội. Vị trí này được đánh giá là vô cùng đắc địa, là nơi hợp lưu của nhiều con sông như sông Hoàng, sông Ngũ Huyện Khê, và gần sông Hồng – con đường huyết mạch giao thương và quân sự quan trọng bậc nhất ở vùng đồng bằng Bắc Bộ. Sự lựa chọn vị trí này không chỉ phản ánh tầm nhìn chiến lược của người xưa mà còn cho thấy khả năng tận dụng tối đa lợi thế tự nhiên để tạo dựng nên một trung tâm chính trị, quân sự, kinh tế và văn hóa sầm uất.
Cổ Loa không chỉ là kinh đô của nhà nước Âu Lạc dưới thời An Dương Vương (thế kỷ III TCN), mà còn là kinh đô của Ngô Quyền sau chiến thắng Bạch Đằng lịch sử (thế kỷ X). Điều này khẳng định vai trò trung tâm, then chốt của Cổ Loa trong suốt hàng nghìn năm lịch sử, từ buổi bình minh của dân tộc cho đến thời kỳ giành lại độc lập hoàn toàn sau hơn ngàn năm Bắc thuộc.
2. Tên Gọi và Hình Dạng Độc Đáo
Tên gọi "Cổ Loa" được dân gian giải thích là "thành ốc cổ" hay "thành loa cổ", xuất phát từ hình dạng đặc trưng của nó. Nhìn từ trên cao, hệ thống thành lũy với nhiều vòng xoắn ốc xếp chồng lên nhau, uốn lượn theo địa hình, thực sự giống như một vỏ ốc khổng lồ hay một chiếc loa được đặt nằm ngang. Hình ảnh này không chỉ gợi lên sự huyền bí mà còn là minh chứng cho trí tuệ kiến trúc vượt thời đại của người Việt cổ, những người đã biết cách hài hòa giữa công trình nhân tạo và cảnh quan tự nhiên để tạo nên một kỳ quan.
Lịch Sử Hình Thành và Phát Triển
1. Thời Đại An Dương Vương và Nền Văn Minh Âu Lạc (Thế kỷ III TCN)
Câu chuyện về Thành Cổ Loa không thể tách rời khỏi huyền thoại về vua An Dương Vương – vị vua đã có công thống nhất các bộ lạc Lạc Việt và Âu Việt, lập nên nhà nước Âu Lạc hùng mạnh. Sau khi lên ngôi, ông đã quyết định dời đô từ Phong Châu (Phú Thọ) về vùng đất trù phú và chiến lược này để xây dựng kinh đô mới.
a. Truyền Thuyết Nỏ Thần và Kim Quy: Việc xây thành Cổ Loa không hề dễ dàng. Tương truyền, thành cứ xây lên lại đổ, khiến nhà vua lo lắng. Lúc bấy giờ, một vị thần rùa vàng (Kim Quy sứ giả) hiện lên, chỉ bảo cách xây thành và còn ban cho An Dương Vương một chiếc móng chân để làm lẫy nỏ. Với chiếc Nỏ Thần này, quân dân Âu Lạc có thể bắn ra hàng vạn mũi tên mỗi khi chiến đấu, khiến giặc ngoại xâm phải khiếp sợ.
Sự tích Nỏ Thần không chỉ là một câu chuyện huyền ảo mà còn thể hiện niềm tin của người Việt cổ vào sức mạnh siêu nhiên, đồng thời phản ánh sự phát triển vượt bậc của kỹ thuật chế tác vũ khí thời bấy giờ, đặc biệt là kỹ thuật đúc đồng. Những mũi tên đồng ba cạnh được tìm thấy trong lòng đất Cổ Loa chính là bằng chứng sống động cho sức mạnh quân sự của Âu Lạc.
b. Bi Kịch Mỵ Châu – Trọng Thủy và Sự Sụp Đổ: Thành Cổ Loa, dù kiên cố đến mấy, cuối cùng cũng không thể đứng vững trước âm mưu xâm lược của Triệu Đà và bi kịch tình yêu mù quáng của công chúa Mỵ Châu. Việc Mỵ Châu tiết lộ bí mật nỏ thần và đánh tráo lẫy nỏ đã dẫn đến sự thất bại của An Dương Vương, kết thúc một giai đoạn lịch sử hào hùng của Âu Lạc và mở ra thời kỳ Bắc thuộc đau thương. Câu chuyện này là một bài học sâu sắc về sự cảnh giác, về trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với vận mệnh quốc gia. Ngày nay, Am Mỵ Châu và Giếng Ngọc tại Cổ Loa vẫn là nơi người đời sau tưởng nhớ và chiêm nghiệm về bi kịch ấy.
2. Thành Cổ Loa Qua Các Giai Đoạn Lịch Sử Sau Này
Mặc dù kinh đô không còn đặt tại Cổ Loa sau thời An Dương Vương, nhưng vị trí chiến lược và giá trị biểu tượng của nó vẫn được các triều đại sau này nhận thức rõ.
Thời kỳ Bắc thuộc: Cổ Loa từng là căn cứ quan trọng của Hai Bà Trưng trong cuộc khởi nghĩa lật đổ ách đô hộ của nhà Đông Hán vào thế kỷ I SCN. Điều này cho thấy Cổ Loa không chỉ là pháo đài phòng thủ mà còn là điểm tựa cho các cuộc đấu tranh giành độc lập.
Thời Ngô Quyền (Thế kỷ X): Sau chiến thắng lẫy lừng trên sông Bạch Đằng năm 938, Ngô Quyền đã chọn Cổ Loa làm kinh đô. Việc dời đô từ Hoa Lư (Ninh Bình) về Cổ Loa không chỉ mang ý nghĩa khẳng định độc lập dân tộc sau hơn ngàn năm Bắc thuộc mà còn thể hiện sự kế thừa và phát huy truyền thống của cha ông, biến Cổ Loa trở thành trung tâm chính trị, quân sự của đất nước Đại Việt non trẻ. Tuy thời gian Ngô Quyền đóng đô tại đây không dài, nhưng nó đã củng cố thêm vị thế lịch sử của Cổ Loa như một kinh đô của các vương triều Việt.
Các triều đại Lý, Trần, Lê, Nguyễn: Dù không còn là kinh đô, Cổ Loa vẫn được bảo vệ, trùng tu và là một di tích lịch sử quan trọng, thu hút sự quan tâm của các nhà nghiên cứu và du khách.
3. Những Phát Hiện Khảo Cổ Học
Các cuộc khai quật khảo cổ tại Cổ Loa đã mang lại những bằng chứng vô cùng quý giá, giúp các nhà khoa học phục dựng lại phần nào lịch sử hào hùng của kinh đô cổ.
Mũi tên đồng: Đặc biệt là việc tìm thấy hàng vạn mũi tên đồng ba cạnh tại khu vực Giếng Ngọc và xung quanh thành. Những mũi tên này không chỉ chứng minh cho truyền thuyết Nỏ Thần mà còn cho thấy trình độ kỹ thuật đúc đồng tinh xảo của người Việt cổ.
Trống đồng: Nhiều trống đồng Heger loại I và các mảnh trống đồng khác cũng được tìm thấy, khẳng định Cổ Loa là một trung tâm văn hóa của nền văn minh trống đồng Đông Sơn.
Công cụ lao động và đồ dùng sinh hoạt: Các công cụ sản xuất (cuốc, rìu, dao), đồ gốm, đồ trang sức cũng được khai quật, cung cấp cái nhìn toàn diện về đời sống kinh tế, xã hội của cư dân Cổ Loa.
Những phát hiện này đã củng cố thêm giá trị khoa học và lịch sử của Cổ Loa, đưa di tích này trở thành một trong những điểm khảo cổ quan trọng nhất của Việt Nam.
Kiến Trúc Độc Đáo Của Thành Cổ Loa
Thành Cổ Loa được mệnh danh là "kinh đô loa thành" không chỉ bởi truyền thuyết mà còn bởi kiến trúc vô cùng đặc biệt, độc đáo có một không hai ở Việt Nam và cả khu vực Đông Nam Á.
1. Hệ Thống Ba Vòng Thành Xoắn Ốc
Cấu trúc cơ bản của Thành Cổ Loa bao gồm ba vòng thành đất khổng lồ, uốn lượn theo hình xoắn ốc từ ngoài vào trong, tựa như ba lớp vỏ của một con ốc:
Thành Ngoại (Vòng Ngoài Cùng): Đây là vòng thành lớn nhất, có chu vi ước tính khoảng 8km, có nơi lên tới 12km (tùy theo cách đo và thời điểm lịch sử). Vòng thành này được xây dựng khá cao và kiên cố, có chức năng bảo vệ khu vực rộng lớn bên ngoài, bao gồm các làng mạc và khu dân cư. Thành Ngoại có nhiều cửa, thường được bố trí lệch nhau để gây khó khăn cho quân địch khi tấn công.
Thành Trung (Vòng Giữa): Nằm bên trong Thành Ngoại, Thành Trung có chu vi khoảng 6.5km. Vòng thành này đóng vai trò là lớp phòng thủ thứ hai, được xây dựng cao và vững chắc hơn Thành Ngoại. Đây có thể là nơi đóng quân của các đơn vị quân đội chủ lực.
Thành Nội (Vòng Trong Cùng): Là trung tâm của kinh đô, Thành Nội có chu vi nhỏ nhất, khoảng 1.6km. Đây là nơi ở và làm việc của vua An Dương Vương và triều đình, cũng là nơi cất giữ các kho tàng, vũ khí quan trọng (bao gồm cả Nỏ Thần theo truyền thuyết). Thành Nội được bảo vệ bởi những bức tường đất cao nhất và kiên cố nhất, cùng với hệ thống hào nước sâu.
2. Hệ Thống Hào Nước và Thủy Lợi Liên Hoàn
Điểm nhấn khác trong kiến trúc thành Cổ Loa chính là hệ thống hào nước rộng và sâu, bao quanh từng vòng thành. Những con hào này không chỉ có tác dụng phòng thủ, tạo thành các chướng ngại vật tự nhiên, mà còn được thông với các con sông lớn như sông Hoàng và sông Ngũ Huyện Khê. Điều này tạo nên một hệ thống giao thông đường thủy thuận tiện và một mạng lưới thủy lợi phục vụ cho nông nghiệp và đời sống dân cư.
Khi có chiến tranh, hệ thống hào nước có thể được sử dụng để điều tiết mực nước, ngăn chặn quân địch hoặc tạo thế gọng kìm tấn công. Sự kết hợp giữa các lớp lũy đất và hào nước đã biến Cổ Loa thành một "pháo đài bất khả xâm phạm" vào thời cổ đại, thể hiện tài năng quân sự và khả năng tổ chức của người Việt xưa.
3. Các Di Tích Quan Trọng Trong Quần Thể Thành Cổ Loa
Bên cạnh hệ thống thành lũy, quần thể Di tích Thành Cổ Loa còn bao gồm nhiều công trình kiến trúc khác mang đậm giá trị lịch sử và văn hóa:
Đền An Dương Vương (Đền Thượng): Nằm trên gò đất cao nhất trong Thành Nội, đây là ngôi đền chính thờ vua An Dương Vương. Ngôi đền có kiến trúc cổ kính, uy nghi, là nơi nhân dân tưởng nhớ công lao của vị vua đã có công dựng nước Âu Lạc. Khuôn viên đền rộng rãi, có nhiều cây cổ thụ xanh mát, tạo nên không khí thanh tịnh, linh thiêng.
Am Mỵ Châu: Nằm gần Đền Thượng, Am Mỵ Châu là nơi thờ công chúa Mỵ Châu – nhân vật gắn liền với bi kịch mất nước. Tuy chỉ là một am nhỏ nhưng nơi đây mang trong mình câu chuyện tình yêu và sự phản bội đầy tiếc nuối, khiến du khách không khỏi suy ngẫm về những bài học lịch sử.
Giếng Ngọc: Nằm trong khu vực Am Mỵ Châu, Giếng Ngọc được cho là nơi công chúa Mỵ Châu gieo mình tự vẫn sau khi nhận ra lỗi lầm. Theo truyền thuyết, ngọc trai khi được ngâm vào nước giếng này sẽ trở nên trong suốt và lấp lánh hơn, thêm phần huyền bí cho di tích.
Đền thờ Cao Lỗ: Vị tướng tài ba, người đã chế tạo ra nỏ thần liên châu, được thờ phụng tại một ngôi đền gần Thành Cổ Loa, thể hiện sự tri ân của hậu thế.
Nhà Trưng Bày Di Tích Cổ Loa: Nơi trưng bày các hiện vật khảo cổ được tìm thấy tại Cổ Loa như mũi tên đồng, rìu đá, gốm sứ... giúp du khách có cái nhìn trực quan và sống động về cuộc sống, kỹ thuật của người Việt cổ.
>>Xem thêm:
Trải Nghiệm Tham Quan Di Tích Thành Cổ Loa
Việc khám phá Thành Cổ Loa không chỉ là chuyến đi du lịch thông thường mà là một hành trình giáo dục, giúp chúng ta hiểu sâu hơn về lịch sử và văn hóa dân tộc.
1. Cách Di Chuyển Đến Cổ Loa
Từ trung tâm Hà Nội:
Xe buýt: Đây là phương tiện công cộng tiện lợi và tiết kiệm nhất. Bạn có thể bắt các tuyến xe buýt số 15, 17, 43, 46, 59, 65, 96 đến Đông Anh và sau đó chuyển xe hoặc taxi đến Cổ Loa.
Taxi/Xe công nghệ: Khoảng 30-45 phút di chuyển tùy tình hình giao thông.
Xe máy/Ô tô cá nhân: Tuyến đường khá dễ đi, theo hướng cầu Chương Dương hoặc cầu Nhật Tân qua Đông Anh.
2. Thời Gian Lý Tưởng Để Tham Quan
Buổi sáng sớm hoặc chiều mát: Tránh nắng gắt, thời tiết dễ chịu hơn để đi bộ khám phá.
Mùa xuân (Tháng Giêng Âm lịch): Đặc biệt là vào ngày 6 tháng Giêng, khi Lễ hội Cổ Loa diễn ra. Đây là thời điểm tuyệt vời để trải nghiệm không khí lễ hội truyền thống, các trò chơi dân gian và nghi thức trang trọng.
Các ngày thường: Nếu bạn muốn một không gian yên tĩnh, thanh bình hơn để chiêm nghiệm, những ngày thường sẽ lý tưởng hơn, ít khách du lịch và bạn có thể thảnh thơi khám phá.
3. Những Hoạt Động Nên Trải Nghiệm Tại Cổ Loa
Đi bộ hoặc đạp xe quanh thành: Thuê xe đạp ngay tại cổng vào và tự mình khám phá từng vòng thành, cảm nhận quy mô và sự cổ kính của di tích. Đây là cách tuyệt vời để hòa mình vào không gian xanh và yên bình của Cổ Loa.
Tham quan Đền Thượng, Am Mỵ Châu, Giếng Ngọc: Đây là những điểm tham quan trọng yếu, nơi bạn có thể nghe kể lại những câu chuyện lịch sử, truyền thuyết và cảm nhận không khí linh thiêng.
Ghé thăm Nhà Trưng Bày Di Tích Cổ Loa: Đừng bỏ lỡ cơ hội chiêm ngưỡng các hiện vật khảo cổ giá trị như mũi tên đồng, trống đồng, các công cụ lao động cổ xưa. Đây là cách trực quan nhất để hiểu về cuộc sống và văn minh của người Âu Lạc.
Thuê thuyết minh viên: Để có chuyến đi ý nghĩa và hiểu sâu sắc hơn về lịch sử, kiến trúc và những câu chuyện ẩn chứa, bạn nên thuê một thuyết minh viên địa phương. Họ sẽ giúp bạn sống lại những trang sử hào hùng một cách sinh động nhất.
Thưởng thức ẩm thực địa phương: Xung quanh khu di tích có nhiều quán ăn nhỏ bán các món ăn đặc sản vùng Đông Anh như bún ốc, bánh cuốn... Hãy dành thời gian thưởng thức để trải nghiệm trọn vẹn văn hóa địa phương.
4. Một Vài Lưu Ý Khi Tham Quan
Trang phục: Nên mặc trang phục lịch sự, kín đáo khi vào các khu vực đền thờ, và thoải mái để dễ dàng di chuyển, đi bộ.
Giày dép: Ưu tiên giày thể thao hoặc dép thấp để thuận tiện cho việc đi lại trên các con đường đất và khám phá.
Nước uống và đồ dùng cá nhân: Mang theo nước uống, mũ, nón, kem chống nắng, đặc biệt vào mùa hè.
Bảo vệ môi trường và di tích: Giữ gìn vệ sinh chung, không vứt rác bừa bãi, không tự ý chạm vào hay làm hư hại các hiện vật, công trình di tích.
Giờ mở cửa và vé tham quan: Kiểm tra thông tin giờ mở cửa và giá vé vào cửa (nếu có) trước khi đến để có kế hoạch phù hợp.
Giá Trị Văn Hóa và Du Lịch Của Thành Cổ Loa
1. Ý Nghĩa Lịch Sử và Giáo Dục
Thành Cổ Loa không chỉ là một pháo đài cổ mà còn là một trường học lịch sử vĩ đại. Mỗi viên gạch, mỗi lớp đất nơi đây đều chứa đựng những bài học sâu sắc về:
Ý chí dựng nước và giữ nước: Tinh thần kiên cường, đoàn kết của cha ông trong việc xây dựng và bảo vệ đất nước từ những ngày đầu lập quốc.
Trí tuệ quân sự: Khả năng phòng thủ độc đáo, sáng tạo trong việc tận dụng địa hình và xây dựng công trình phòng thủ.
Nền văn minh rực rỡ: Chứng minh cho sự phát triển vượt bậc của nền văn minh lúa nước, kỹ thuật luyện kim và tổ chức xã hội của người Việt cổ.
Việc thăm Cổ Loa giúp các thế hệ sau hiểu rõ hơn về cội nguồn, tự hào về quá khứ và có ý thức hơn trong việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử.
2. Tiềm Năng Phát Triển Du Lịch
Với những giá trị độc đáo về lịch sử, kiến trúc, văn hóa và cảnh quan thiên nhiên, Thành Cổ Loa có tiềm năng rất lớn để phát triển nhiều loại hình du lịch:
Du lịch lịch sử - văn hóa: Thu hút du khách yêu thích tìm hiểu về quá khứ, các di tích cổ.
Du lịch tâm linh: Là nơi hành hương của những người muốn tưởng nhớ các vị vua, tướng lĩnh anh hùng.
Du lịch trải nghiệm: Cho phép du khách tham gia các hoạt động như đạp xe, tìm hiểu nghề truyền thống (nếu có), thưởng thức ẩm thực địa phương.
Du lịch giáo dục: Là địa điểm lý tưởng cho các chuyến đi dã ngoại, học tập ngoại khóa của học sinh, sinh viên.
Việc bảo tồn và phát huy giá trị của Thành Cổ Loa song song với việc phát triển du lịch bền vững sẽ góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và nâng cao nhận thức của cộng đồng về di sản.
Câu Hỏi Thường Gặp Về Thành Cổ Loa (FAQ)
Để giúp bạn có cái nhìn rõ ràng hơn, dưới đây là một số câu hỏi thường gặp về Di tích Thành Cổ Loa:
Thành Cổ Loa ở đâu? Thành Cổ Loa nằm tại xã Cổ Loa, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội, cách trung tâm thủ đô khoảng 17km về phía Bắc.
Thành Cổ Loa có ý nghĩa gì? Đây là kinh đô đầu tiên của nhà nước Âu Lạc dưới thời An Dương Vương và sau này là kinh đô của Ngô Quyền. Thành Cổ Loa là biểu tượng của ý chí độc lập, trí tuệ quân sự và văn minh của người Việt cổ.
Kiến trúc Thành Cổ Loa có gì đặc biệt? Thành có hình dạng xoắn ốc với ba vòng thành đất khổng lồ (Thành Ngoại, Thành Trung, Thành Nội) và hệ thống hào nước thông với sông, tạo thành một công trình phòng thủ kiên cố và độc đáo.
Truyền thuyết Nỏ Thần có liên quan đến Cổ Loa như thế nào? Nỏ Thần là vũ khí huyền thoại do thần Kim Quy ban tặng An Dương Vương, giúp Âu Lạc chiến thắng kẻ thù. Chiếc nỏ này và bi kịch Mỵ Châu – Trọng Thủy là một phần không thể tách rời của lịch sử và truyền thuyết Cổ Loa.
Nên đi Thành Cổ Loa vào thời gian nào trong năm? Thời tiết đẹp nhất là mùa thu hoặc mùa xuân. Nếu muốn tham gia lễ hội, hãy đến vào ngày 6 tháng Giêng Âm lịch.
Có những điểm tham quan nào trong quần thể di tích Cổ Loa? Các điểm chính bao gồm Đền An Dương Vương (Đền Thượng), Am Mỵ Châu, Giếng Ngọc, đền thờ Cao Lỗ và Nhà Trưng Bày Di Tích Cổ Loa.
Có cần thuê hướng dẫn viên khi tham quan Cổ Loa không? Để hiểu sâu sắc về lịch sử và các câu chuyện, việc thuê hướng dẫn viên hoặc nghe thuyết minh là rất nên làm.
Thành Cổ Loa cách Nomia Garden Retreats bao xa? Thành Cổ Loa nằm ở phía Bắc (Hà Nội), còn Nomia Garden Retreats nằm ở phía Nam (Đồng Nai). Hai địa điểm này cách xa nhau. Bài viết này được viết nhằm cung cấp thông tin toàn diện về Cổ Loa cho những du khách quan tâm đến lịch sử Việt Nam, và bạn hoàn toàn có thể kết hợp việc khám phá các di tích lịch sử ở miền Bắc với kỳ nghỉ dưỡng tại Nomia Garden Retreats ở miền Nam.
Lời kết
Thành Cổ Loa không chỉ là một công trình kiến trúc ấn tượng mà còn là một bảo tàng lịch sử sống động, nơi lưu giữ hồn cốt của dân tộc Việt. Mỗi lần ghé thăm Cổ Loa, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng một công trình vĩ đại mà còn được lắng nghe những câu chuyện về sự tài tình, dũng cảm và cả những bi kịch đã làm nên lịch sử.
Với tinh thần luôn tìm kiếm và trân trọng những giá trị đích thực, Nomia Garden Retreats hy vọng bài viết này đã mang đến cho bạn một cái nhìn sâu sắc và toàn diện về Di tích Thành Cổ Loa. Hãy để nơi đây là nguồn cảm hứng cho những chuyến đi khám phá tiếp theo của bạn, để rồi khi trở về với không gian yên bình và tinh tế của Nomia bên Hồ Trị An, bạn sẽ mang theo những câu chuyện, những trải nghiệm vô giá từ quá khứ, làm cho kỳ nghỉ dưỡng của mình thêm phần ý nghĩa và đáng nhớ.
Hãy lên kế hoạch ghé thăm Thành Cổ Loa để tự mình khám phá những câu chuyện lịch sử và kiến trúc độc đáo, làm phong phú thêm hành trình khám phá Việt Nam của bạn!
